Spis treści
Rouging to inaczej powstawanie tlenków – a ściślej rzecz ujmując wodorotlenków – żelaza na powierzchni stali nierdzewnych. Zjawisko to jest spotykane najczęściej w przypadku instalacji przemysłowych wykorzystywanych powszechnie w obrębie branży kosmetycznej oraz farmaceutycznej. We wspomnianych sektorach rynku bardzo często występują bowiem urządzenia wykorzystujące wodę o wyjątkowo wysokim współczynniku czystości. W niniejszym artykule wyjaśniamy, w jaki sposób powstaje ten specyficzny brązowy nalot pokrywający stale nierdzewne oraz z czym wiąże się jego wystąpienie, a także jak go usunąć.
H2: Z czego wynika powstawanie tlenków żelaza na stali nierdzewnej?
Rouging zachodzi przede wszystkim w systemach wody oczyszczonej (PW), systemach przeznaczonych do wytwarzani wody iniekcyjnej (WFI), a także w instalacjach czystej pary i czyszczących typu CIP. Dodatkowo z procesem tym zetknąć się można również w ramach rozmaitych mieszalników czy też procesowych zbiorników.
W obrębie tego typu urządzeń brązowy nalot składający się z wodorotlenków żelaza powstaje zwykle po kilkumiesięcznym użytkowaniu i ma związek przede wszystkim z ich częstym kontaktem z czystą wodą w połączeniu z wysoką temperaturą pracy. Im cieplejsze środowisko robocze, tym szybciej postępuje zjawisko rougingu. Potwierdzeniem tego faktu są np. wspomniane wcześniej instalacje WFI, gdzie powstawanie tlenków przebiega najintensywniej we wszelkich gorących częściach składowych układu, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca, w którym stykają się ze sobą para oraz faza ciekła.
Spośród najczęściej występujących czynników, z których wynika powstawanie tlenków żelaza na powierzchni stali nierdzewnych, wymienić należy ponadto:
- wysoki poziom utlenienia wody oraz jej niewłaściwe pH,
- przypadkowe wprowadzenie do instalacji zanieczyszczeń pochodzących od żelaza,
- chropowata struktura stali,
- niemetaliczne wtrącenia w obrębie stali nierdzewnej,
- obecność nieodpowiednio wyczyszczonych fragmentów powierzchni materiału,
- defekty spawalnicze, w tym m.in. powstawanie charakterystycznych kolorowych przebarwień.
Jak rouging wpływa na stale nierdzewne?
Zjawisko rougingu uznawane jest za słaby rodzaj korozji. Istotny aspekt stanowi szczególnie to, że jeśli chodzi o stale nierdzewne, nie powoduje ono w ramach ich struktury korozji wżerowej, a jedynie odrywanie się od powierzchni materiału narastająco powstających tlenków żelaza. Rougingu nie powinien doprowadzić zatem do trwałego uszkodzenia danego urządzenia, jednak może w sposób istotny zanieczyszczać produkty przetwarzane wewnątrz niego. Z uwagi na to ryzyko specjaliści rekomendują cykliczne przeprowadzanie repasywacji stali, w celu przywrócenia jej efektywnie działającej antykorozyjnej warstwy ochronnej.
Jak usunąć warstwy tlenkowe żelaza ze stali nierdzewnej?
Derouging, czyli proces polegający właśnie na eliminacji z powierzchni materiału tlenków żelaza przeprowadza się najczęściej z wykorzystaniem preparatów chemicznych o naturalnym lub kwaśnym charakterze.
Dość częstym rozwiązaniem w tym zakresie są środki uzyskiwane na bazie umiarkowanego stężenia kwasu azotowego, szczawiowego, fosforowego oraz cytrynowego. W większości przypadków wykazują one pozytywne działanie pasywujące w odniesieniu do stali nierdzewnej, jednak mogą wiązać się także z pewną negatywną konsekwencją. Jest nią zjawisko trawienia powierzchni materiału, co z kolei przekłada się na zwiększenie stopnia jego chropowatości, a tym samym na wzrost jego skłonności do gromadzenia tlenków żelaza.
Z uwagi na opisane wcześniej okoliczności do derougingu zalecamy przede wszystkim preparaty czyszczące o pH naturalnym. Dzięki nim możliwa jest efektywna redukcja tlenków żelaza z powierzchni stali nierdzewnych, przy jednoczesnym braku niepożądanego efektu w postaci zwiększenia stopnia chropowatości materiału.
