Spis treści
Wraz z pandemią koronawirusa coraz większą uwagę przykłada się do zdolności materiałów w zakresie rozprzestrzeniania drobnoustrojów. Badania na ten temat już przyniosły efekty. Według naukowców z amerykańskiego Krajowego Instytutu Zdrowia oraz Princeton University wirus utrzymuje się na stali nierdzewnej ok. 2-3 dni. To znaczy, że powłoki antybakteryjne stają się niezbędne, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.
Oczywiście to niejedyny sposób na zminimalizowanie zagrożenia, choć uznawany jest za jeden z najskuteczniejszych. O wszystkich opcjach napiszemy w niniejszym wpisie. Dzięki temu łatwiej będzie rozeznać się w możliwościach dotyczących wyboru oraz konserwacji właściwego materiału do danej konstrukcji w określonej przez klientów branży.
Powłoki ochronne i zabiegi pielęgnacyjne
Na samym początku należy podkreślić, jak istotną rolę odgrywają najprostsze metody. Wbrew pozorom ograniczenie rozprzestrzeniania się drobnoustrojów można osiągnąć przy pomocy powszechnie dostępnych preparatów. Stal nierdzewna cechuje się bowiem jedną z najbardziej przydatnych w tym kontekście właściwości: odpornością na różnego rodzaju środki chemiczne. Dlatego w wielu przypadkach powłoki ochronne nie muszą być koniecznością.
Co więcej zaleca się, aby stal nierdzewna była czyszczona stosunkowo często i regularnie. Kontakt z wodą powoduje naturalną pasywację powierzchni, a to przekłada się na utrzymanie własności ochronnych. Poza tym zmywanie zanieczyszczeń pozwala pozbyć się osadu i znacząco wydłużyć oporność na korozję.
Nie wszystkie środki są jednak równie dobre w pielęgnacji. Trzeba wiedzieć, że preparaty wykorzystujące chlorek mogą potencjalnie uszkodzić strukturę stali nierdzewnej. Najlepiej więc korzystać z produktów, które zawierają dopuszczalne dla materiału stężenie lub w ogóle nie zawierają tego związku chemicznego. Informacje o przeznaczeniu preparatów powinny znajdować się na ulotce. Producenci zazwyczaj informują o tym, czy ich produkt nadaje się do stosowania ze stalami nierdzewnymi.
Czego w takim razie używać do dezynfekcji? Wśród dopuszczalnych do kontaktu z tzw. nierdzewką substancji czynnych zalicza się m.in. alkohol etylowy, nadtlenek wodoru, związki amoniakowe czwartorzędowe (włącznie z ich mieszaninami), a także różnego rodzaju kwasy, takie jak cytrynowy, mlekowy czy oktanowy. Możliwości jest więc całkiem sporo, a wybór zależy przede wszystkim od efektu, jaki chce się osiągnąć oraz budżetu przedsiębiorstwa.
Specjalne powłoki ochronne dla lepszego zabezpieczenia przed bakteriami
Do pewnego momentu właściwości antybakteryjne uzyskiwało się wyłącznie poprzez stopy stali z odpowiednimi materiałami. Dla przykładu świetną odpornością na drobnoustroje wykazuje się srebro. To zresztą jeden z pierwszych metali, które wykorzystano właśnie w celu zapewnienia ochrony przed zakażeniami. Drugim popularnym pierwiastkiem jest miedź wraz ze stopami zawierającymi przynajmniej 60% bazowego materiału.
Z oczywistych względów nie było to najkorzystniejsze rozwiązanie. Srebro należy do stosunkowo drogich metali. Dużo lepiej pod tym kątem wypadała miedź. Wystarczy zaledwie 3-4% jej zawartości w stali, aby zyskała właściwości biobójcze bez utraty właściwości mechanicznych.
Nowocześniejsze rozwiązania obejmują powłoki antybakteryjne. Korzystają one z wymienionych metali. Dla przykładu powłoki polimerowe składają się z nanocząsteczek srebra. Jakie są zalety tego sposobu ochrony przed drobnoustrojami? Przede wszystkim bardzo dobra przyczepność do podłoża, którą uzupełnia odporność na ścieranie. W efekcie pokrytą taką powłoką stal można bez problemu poddać czyszczeniu mechanicznemu. Zwyczajne, ręczne czyszczenie tym bardziej nie uszkodzi materiału ani posrebrzanej warstwy. A skoro mowa o nanocząsteczkach, to powłoka jest w praktyce przezroczysta. Walory estetyczne stali nierdzewnej nie zostają w żaden sposób naruszone, podobnie jak jej trwałość czy plastyczność.
Równie ważne jest ograniczenie kosztów wytworzenia materiału. Powłokę nakłada się już po wyprodukowaniu stali nierdzewnej. I można ją zaaplikować podstawowymi, niewymagającymi użycia zaawansowanej technologii metodami, takimi jak druk, zanurzenie czy natrysk. Dzięki temu powłoki ochronne są tak tanie. A przy okazji niezawodne.
Najlepsze zastosowanie powłok ochronnych
Wymienione zalety warstw antybakteryjnych z mikrododatkiem srebra sprawiają, że znajdują one zastosowanie w bardzo różnych miejscach. Pierwszą myślą związaną z tym jest oczywiście medycyna. Oprócz tego doskonale sprawdzą się w przemyśle spożywczym, a nawet w zwyczajnych lodówkach i pozostałych sprzętów produkowanych dla potrzeb klientów indywidualnych.
Placówki medyczne czy punkty przetwórstwa żywności to zaledwie skrawek branż, w których można znaleźć profesjonalne zastosowanie powłok ochronnych. Przydają się one również w innych miejscach. Wynika to z większego zapotrzebowania na bezpieczeństwo pracowników w zakresie zakażeń drobnoustrojami. Dla lepszego zobrazowania skupimy się na branży budowlanej. Śruba do rusztowań z nanocząsteczkami srebra poważnie ogranicza ryzyko zachorowania. Na tego typu konstrukcjach przez długi czas przebywają pracownicy, a zwyczajna stal nierdzewna utrzymywałaby wirusa nawet do 3 dni. Wystarczy pokryć materiał srebrem, aby śruba nie stwarzała zagrożenia przebywającym dokoła robotnikom.
To samo dotyczy pozostałych wykorzystywanych na budowach elementów. Śruby młotkowe do szyn montażowych również wydają się niepozorne, jednak ma się z nimi stosunkowo częstą styczność. Lepiej więc odpowiednio je zabezpieczyć.
Silne właściwości antybakteryjne to niewątpliwie jedna z największych zalet stali nierdzewnej. Trudno więc dziwić się, że zyskała tak duże uznanie w wielu dziedzinach oraz gałęziach przemysłu. Z pewnością zastosowanie powłok ochronnych nie kończy się na powyższych przykładach. Jedynym ograniczeniem jest zapotrzebowanie oraz pomysł na to, jak skutecznie wykorzystać wysokogatunkowy materiał.
