Spis treści
Inwestycja w budowę farmy fotowoltaicznej pociąga za sobą znacznie więcej formalności, niż ma to miejsce dla instalacji przydomowych. W przeciwieństwie do mikroinstalacji PV, farmy fotowoltaiczne biorą sobie za cel sprzedaż energii do sieci. Proces inwestycyjny obejmuje zatem wykonanie systemu fotowoltaicznego o ogromnej powierzchni i dużej mocy wytwarzania prądu. Jeśli jesteś zainteresowany podjęciem wyzwania budowy farmy fotowoltaicznej, przedstawiamy poradnik krok po kroku jak osiągnąć ten cel. Opowiemy o wyborze najlepszego gruntu, przepisach prawnych i niezbędnych pozwoleniach. Zapraszamy do lektury.
Jak założyć farmę fotowoltaiczną – wybór lokalizacji
Pierwszym etapem w procesie założenia farmy fotowoltaicznej staje się selekcja odpowiedniej działki. Jej parametry muszą spełniać technologiczne wymogi fotowoltaiki, a także wypełniać przepisy prawa dotyczące właściwej jakości gruntu. W celu ochrony gruntów rolnych ustawodawca zabrania budowy farm fotowoltaicznych na ziemi o klasie wyższej niż IV. Ewentualne odrolnienie działki o klasie III i wyższej wymagałoby uzasadnienia i zgody na szczeblu ministerialnym. Grunty zakwalifikowane do klas IV, V oraz VI z powodzeniem posłużą do montażu paneli fotowoltaicznych, jeśli zapewniają właściwą ekspozycję na światło. Brak zacienienia drzewami lub nieruchomościami przylegającymi do terenu działki to podstawowy warunek maksymalnej skuteczności paneli. Przed wyborem gruntu pod farmę fotowoltaiczną konieczne będzie zapoznanie się z miejskim lub gminnym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli taki istnieje w obrębie terenu pod przyszłą farmę. Najlepszym rozwiązaniem okazuje się selekcja działki na obszarach wolnych od jakichkolwiek planów zagospodarowania przestrzennego.
Mamy wówczas pewność, że nie czekają nas żadne ograniczenia z tytułu decyzji samorządowych co do aranżacji danej przestrzeni. Zbyt mocne oddalenie od „cywilizacji” zwiększy natomiast koszty przyłączy do sieci, dlatego również w tym aspekcie należy zachować ostrożność. Budowa farmy fotowoltaicznej następuje w oparciu o oczekiwania inwestora co do mocy maksymalnej paneli. Kwestie wydajności podlegają rozstrzygnięciu już na wstępnym etapie. Od tego będzie bowiem zależeć wymagana powierzchnia działki. Spora ilość parametrów technicznych działki pod farmę fotowoltaiczną wymusza intensywne poszukiwania ze strony inwestora. Rosnąca popularność, jaką cieszą się farmy fotowoltaiczne w Polsce, wpływa także na ceny gruntów do tego celu. Alternatywą dla zakupu działki staje się jej dzierżawa, o której opowiemy za chwilę.
Farma fotowoltaiczna dzierżawa gruntu czy zakup na własność?
Zalety zakupu gruntów pod farmę fotowoltaiczną wiążą się z prawem do swobodnego dysponowania swoją własnością na czas nieokreślony. Jednak ze względu na ogromne koszty początkowe, zwrot z inwestycji pozostaje znacznie bardziej rozciągnięty w czasie. Ograniczeniem staje się również dostępność terenu. Inwestorzy często korzystają z możliwości dzierżawy gruntów pod farmę fotowoltaiczną. Uiszczanie miesięcznych opłat w długim terminie osiągnie wyższą wartość nominalną niż gdybyśmy podjęli decyzję o zakupie. Jednak kluczowym czynnikiem pozostaje tutaj jednorazowe obciążenie. Dzierżawa gruntu nie wymaga ponoszenia natychmiastowych kosztów, zwiększając możliwości finansowe inwestora i zapewniając mu elastyczność przy wyborze najlepszego terenu pod budowę farmy. Umowa z właścicielem obejmuje najczęściej okres 29 lat. Dłuższy okres obowiązywania umowy wiązałby się z zakwalifikowaniem jej jako umowy na czas nieokreślony z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia. Z punktu widzenia inwestora taka sytuacji byłaby po prostu zbyt ryzykowna. Decydując się na inwestycję, jaką jest farma fotowoltaiczna dzierżawa gruntu daje możliwość optymalizacji kosztów początkowych, poprawiając tym samym kondycję finansową inwestora. Ewentualne nadwyżki finansowe może on przeznaczyć m.in. na zakup wydajniejszych paneli.
Farma fotowoltaiczna jak zacząć – uzyskanie decyzji środowiskowej i warunków zabudowy
Decyzja środowiskowa nie jest wymagana, jeśli obszar przeznaczony pod farmę fotowoltaiczną nie przekracza powierzchni 1 ha. W praktyce większość inwestycji tego typu przekracza tę wartość, co generuje wymóg uzyskania pozwoleń od Urzędu Miasta lub Urzędu Gminy. Chcąc uzyskać decyzję środowiskową pod budowę farmy fotowoltaicznej, należy dostarczyć do urzędu wniosek, raporty o wpływie farmy na środowisko naturalne okolicy, wypis z rejestru gruntów, mapę z zaznaczoną lokalizacją przyszłej instalacji, a także dowód uiszczenia opłaty skarbowej.
Z racji faktu, że większość farm fotowoltaicznych powstaje na terenach nieobjętych planem zagospodarowania przestrzennego, wymaga się otrzymania od wspomnianych powyżej urzędów warunków zabudowy dla inwestycji. Będziemy musieli zwrócić się także do operatora sieci dystrybucyjnej w celu uzyskania warunków przyłączenia do sieci energetycznej. Na tym etapie inwestycji powinniśmy mieć jasno sprecyzowane parametry techniczne farmy, a także dostarczyć kompletną specyfikację jej komponentów sprzętowych.
Jak założyć farmę fotowoltaiczną – pozwolenie na budowę
Ustawa o prawie budowlanym wymaga uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej, wystawianego przez Urząd Wojewódzki. Farmy fotowoltaiczne w Polsce muszą w tym celu dostarczyć projekt budowlany, warunki zabudowy i decyzję środowiskową (otrzymane w poprzednich etapach prac przygotowawczych), a także dokument potwierdzający prawo własności lub umowę o dzierżawę gruntu. Uzyskanie pozwolenia na budowę może stanowić ostatni etap formalności przed rozpoczęciem właściwej budowy, jeśli przewidywana moc instalacji fotowoltaicznej nie będzie przekraczała 500 kW (w tym przypadku wymagany będzie jedynie wpis do rejestru wytwórców energii). Dla systemu PV o wyższej mocy, inwestor musi dodatkowo otrzymać koncesję na wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych.
Uzyskanie promesy koncesji
Urząd Regulacji Energetyki wystawia tzw. promesę koncesji, czyli obietnicę wydania pozwoleń na sprzedaż energii po zakończeniu budowy farmy fotowoltaicznej. W celu uzyskania promesy inwestor musi przedłożyć szczegółową dokumentację techniczną, zaświadczenia o legalności spółki i tytuły prawne do nieruchomości, a także dokumenty potwierdzające posiadanie odpowiednich zasobów finansowych do realizacji wszystkich etapów budowy. Promesa koncesji daje inwestorowi pewność, że po odbiorze technicznym wybudowanej farmy, jej uruchomienie nie spotka się z przeszkodami formalnymi.
Prace budowlane i rozpoczęcie sprzedaży prądu
Prace przygotowawcze do właściwej budowy obejmują m.in. odgrodzenie terenu, zapewnienie infrastruktury dla ekipy budowlanej, a także zebranie komponentów dla instalacji i ustawienie ich w bezpiecznym miejscu. Ze względu na wysoką wartość paneli, inwestorzy często decydują się na objęcie terenu farmy monitoringiem, a także wynajęcie profesjonalnej firmy ochroniarskiej. Montaż samej instalacji wymaga skonstruowania betonowego lub stalowego stelażu, przeprowadzenia okablowania, a także zamontowania zabezpieczeń uziemiających. Zwieńczeniem wszystkich prac staje się odbiór techniczny i otrzymanie właściwej koncesji. Od tej pory farma fotowoltaiczna może zostać uruchomiona i przesyłać energię do sieci. Posiadając niezbędne środki finansowe i wiedzę o tym, jak założyć farmę fotowoltaiczną, przejście całego procesu możliwe jest nawet w okresie 1,5 roku. Budowa farmy fotowoltaicznej to przyszłościowa inwestycja, generująca długoterminowe zyski przy niskich kosztach utrzymania.
