Spis treści
Stal nierdzewna ze względu na bardzo dużą popularność określana jest powszechnie wieloma niejednolitymi hasłami. Spośród nich wymienić można m.in. potoczne nazwy takie jak INOX, nierdzewka, stal kwasowa czy krócej – kwasiak. Swoje właściwości antykorozyjne uzyskuje dzięki wprowadzeniu do jej struktury właściwych dodatków stopowych. Najczęściej jest to sam chrom – wówczas mamy do czynienia ze stalą chromową – albo chrom oraz nikiel – wtedy finalny stop określa się jako stal chromoniklową lub po prostu chromonikiel. W kontekście niniejszego wpisu istotniejsze jednak od samych nazw, pod którymi funkcjonuje stal nierdzewna, jest to czy możliwe jest spawanie chromoniklu lub stali chromowej ze stalą konwencjonalną, niskostopową. Na to pytanie postaraliśmy się odpowiedzieć możliwe szczegółowo poniżej.
Spawanie stali nierdzewnej ze zwykłą
Spawanie stali kwasoodpornej czy nierdzewnej – w przypadku stopów pozbawionych molibdenu – z niskostopową stalą jest jak najbardziej możliwe. W tym celu wykorzystuje się przede wszystkim trzy następujące rodzaje drutów: 309L, 309L-Si, a także 309L-HF. Są to specjalistyczne, wysokostopowe druty spawalnicze umożliwiające otrzymanie spoin o wysokiej ochronie przed pękaniem. Spoiny takie można uzyskać przeprowadzając spawanie kwasówki typu ASTM 304/304L z niemal dowolnym gatunkiem stali niskostopowych. Jednocześnie zastosować je można też w celu wykonania napawania, w ramach np. stali nierdzewnej 304.
Jeśli chodzi o różnice pomiędzy wspomnianymi wcześniej drutami pozwalających na spawanie stali kwasowej ze zwykłą, spośród trzech wymienionych propozycji szczególnie wyróżnia się drut 309L-HF. Jego skład cechuje się bowiem zwiększonym stężeniem ferrytu, co przekłada się na atut w postaci ułatwionego zespalania ze sobą relatywnie grubych elementów określonej konstrukcji. Wariantem najbardziej popularnym w kwestii takiej, jak spawanie stali kwasoodpornej czy nierdzewki ze stalą konwencjonalną jest z kolei drut 309L. Jednocześnie drut ten wykorzystuje się najpowszechniej także dla drutów rdzeniowych.
Spawanie nierdzewki elektrodą lub łukiem krytym ze stalami niskostopowymi – zalecenia
Bez względu na to, czy następuje spawanie nierdzewki elektrodą wolframową (TIG), topliwą (MIG/MAG), otuloną (MMA), czy też proces ten przeprowadzany jest za pośrednictwem łuku krytego (SAW), co do zasady zalecane jest skrajne zredukowanie stopnia rozpuszczania przez niskostopową stal spoiny materiału. W związku z tym powinno się ograniczyć intensywność ciepła wprowadzanego w ramach procesu spawania do maksymalnie 1,5 kJ/mm i jednocześnie wykorzystywać złącze o odpowiednim ukosowaniu. Temperaturę międzyściekową należy zachować na poziomie nieprzekraczającym pułapu 150 stopni Celsjusza.
Wykonując w ramach określonych złączy ręczne spawanie kwasówki z konwencjonalną stalą, rekomendujemy także delikatnie nachylić uchwyt spawalniczy w tę stronę, po której znajduje się fragment wykonany ze stali nierdzewnej. W zależności od techniki, z której korzysta się, aby przeprowadzić spawanie chromoniklu czy innego typu stali nierdzewnej z niskostopową, warto przesunąć uchwyt spawalniczy w kierunku nierdzewki o różną odległość. W przypadku np. metody SAW bazującej na łuku krytym optymalna wartość tego przesunięcia wynosi od 1 do 2 milimetrów.
Spawanie stali czarnej z nierdzewną a zagrożenie korozją elektrochemiczną
Wewnątrz agresywnego środowiska roboczego, charakterystycznego np. dla olejów transformatorowych mogą funkcjonować potencjalnie niebezpieczne dla metali związki siarki. Niebezpieczeństwo ich występowania związane jest z korozją siarkową, jednak samej stali nierdzewnej dotyczy ono tak naprawdę tylko w niewielkim stopniu. Wspomniane zjawisko w przypadku m.in. miedzi jest wyjątkowo szkodliwe, podczas gdy jego oddziaływanie na nierdzewkę jest już o wiele mniej intensywne, a tym samym mniej ryzykowne w skutkach.
Jeśli chodzi o spawanie stali kwasowej z materiałami niskostopowymi, sam przywołany wcześniej olej transformatorowy lub inna potencjalnie groźna substancja chemiczna obecna w środowisku roboczym nie powinna być powodem do zmartwień. Olej transformatorowy nie obniży właściwości antykorozyjnych stali nierdzewnych, a z uwagi na fakt, iż jest cieczą izolacyjną, nie wpłynie także na zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia procesu elektrochemicznej korozji materiału. Spawanie stali czarnej z nierdzewką przy braku elektrolitu również nie przełoży się na wystąpienie w obrębie finalnego połączenia korozji stykowej czy galwanicznej.
