Poradnik

TABELA ELEMENTÓW ZŁĄCZNYCH WG NORM DIN I KORSPONDUJĄCE IM ODPOWIEDNIKI WG ISO ORAZ EN

DIN	ISO	EN
1	2339	22339
7	2338	22338
84	1207	21207
85	1580	21580
94	1234	21234
125	7090	27090
258	8737	20737
417	7435	27435
427	2342	22342
433	7092	27092
438	7436	27436
439	4035/8675	24035/2867
439	4036	24036
440	7094	27094
551	4766	24766
553	7434	27434
558	4018	24018
601	4016	24016
603	8677	28677
660	R1051	21051
661	R1051	21051
911	2936	22936
912	4762	24762
913	4026	24026
914	4027	24027
915	4028	24028
916	4029	24029
931	4014	24014
933	4017	24017
934	4032/8673/8674	24032/28673/28674
960	8765	28765
961	8676	28676
963	2009	22009
964	2010	22010
965	7046	27046
966	7047	27047
980	7042	27042
1440	8738	28738
1481	8752	28752
6914	7412	27412
6915	7414	27414
6916	7416	27416
6924	7040	27040
6925	7042	27042
7343	8750/8751	28750/28751
7344	8748	28748
7971	1481	21481
7972	1482	21482
7973	1483	21483
7976	1479	21479
7977	8737	28737
7978	8736	28736
7979	8733	28733
7981	7049	27049
7982	7050	27050
7983	7051	27051
7985	7045	27045
9021	7093	27093

STAL WĘGLOWA

WŁASNOŚCI MECHANICZNE CZĘŚCI ZŁĄCZNYCH WYKONYWANYCH ZE STALI WĘGLOWYCH ORAZ STOPOWYCH

Dla śrub z gwintem zwykłym od M1.6 do M39 i drobnozwojnym od M8x1 do M39x3 poddawanych naprężeniom rozciągającym oznaczenie własności składa się z 2 liczb:
· Pierwsza liczba stanowi 1/100 nominalnej wytrzymałości na rozciąganie materiału śruby Rm [N/mm2; MN/m2];
· Druga stanowi 10x krotność stosunku dolnej granicy plastyczności ReL (lub umownej granicy plastyczności) do nominalnej wytrzymałości na rozciąganie Rm.
Iloczyn obu tych liczb stanowi 1/10 granicy plastyczności w [N/m2; MN/m].

Klasa własności	Opis materiału i obróbki	Skład chemiczny [%]					Temperatura odpuszczania
		Cmin	Cmax	Pmax	Smax	Bmax	[oC]
3.6	Stal węglowa		0,200	0,050	0,060	0,003
4.6			0,550	0,050	0,060	0,003
4.8			0,550	0,050	0,060	0,003
5.6		0,130	0,550	0,050	0,060	0,003
5.8			0,550	0,050	0,060	0,003
8.8	Stal węglowa z dodatkami stopowymi (B, Mn, Cr) hartowana i odpuszczana	0,150	0,400	0,350	0,035	0,003	425
10.9	Stal węglowa hartowana i odpuszczana	0,250	0,550	0,350	0,035	0,003	425
12.9	Stal węglowa hartowana i odpuszczana	0,250	0,550	0,350	0,035	0,003	425

Własności mechaniczne i fizyczne śrub i srub dwustronnych (wyciąg z normy )

Własności Mechaniczne i fizyczne	Klasy własności
	3.6	4.6	4.8	5.6	5.8	8.8 D≤16	8.8 d>16	10.9	12.9
Nominalna wytrzymałość na rozciąganie Rmnom[N/mm2]	300	400	400	500	500	800	800	1000	1200
Rmmin[N/mm2]	330	400	420	500	520	800	830	1040	1220
Twardość wg. Rockwella min. HRB	52	67	71	79	82	–	–	–	–
HRC	–	–	–	–	–	22	23	28	39
max HRB	–	–	95	–	–
HRC	–	–	–	–	–	32	34	39	44
Dolna granica plastyczności ReL[N/mm2] nominalna	180	240	320	300	400	–	–	–	–
minimalna	190	240	340	300	420	–	–	–	–
Umowna granica plastyczności Rp0,2[N/mm2] nominalna	–	–	–	–	–	640	640	720	1080
minimalna	–	–	–	–	–	640	640	720	1100
Wydłużenie po zerwaniu Amin [%]	25	22	–	20	–	12	12	9	8
Przewężenie po zerwaniu Zmin[%]	–	–	–	–	–	52	52	48	44
Udarność KUmin [J]	–	–	–	25	–	30	30	20	15

Minimalna siła zrywająca [N] (AsnomxRmmin) – gwinty metryczne zwykłe.

Gwint	Asnom [mm2]	Klasy własności
		3.6	4.6	4.8	5.6	5.8	8.8	10.9	12.9
M3	5,03		2010	2110	2510	2620	4020	5230	6140
M3,5	6,78		2710	2850	3390	3530	5420	7050	8270
M4	8,78		3510	3690	4390	4570	7020	9130	10700
M5	14,2		5680	5960	7100	7380	11350	14800	17300
M6	20,1		8040	8440	1000	10400	16100	20900	24500
M7	28,9		11600	12100	14400	15000	23100	30100	35300
M8	36,6	12100	14600	15400	18300	19000	29200	38100	44600
M10	58	19100	23200	24400	29000	30200	46400	60300	70800
M12	84,3	27800	33700	35400	42200	43800	67400	87700	103000
M16	157	51800	62800	65900	78500	81600	125000	163000	192000
M20	245	80800	98000	103000	122000	127000	203000	255000	299000
M24	353	116000	141000	148000	173000	184000	293000	367000	431000
M27	459	152000	184000	193000	230000	239000	381000	477000	560000
M30	561	185000	224000	236000	28000	292000	466000	583000	684000

WŁASNOŚCI MECHANICZNE NAKRĘTEK O WYSOKOŚCI NOMINALNEJ 0.8d (czynna długość gwintu 0.6 D)

Zalecane klasy mechaniczne nakrętek do współpracy ze śrubami złącznymi wg. PN-EN 20898-2 zawiera poniższa tabela.

Klasa własności mechanicznych nakrętek	Śruby współpracujące
	Klasa własności wytrzymałościowych	Zakres średnic
4	3,6; 4.6; 4.8;	>M16
5	3.6; 4.6; 4.8;	M16
	5.6; 5.8;	M39
6	6.8	M39
8	8.8	M39
9	9.8	M16
10	10.9	M39
12	12.9	M39

Połączenia gwintowe należy projektować tak, aby powodem uszkodzenia było zawsze pękanie trzpienia. Zerwanie gwintu – zwłaszcza w nakrętce – jest mało widoczne i często stopniowe i trudne do wykrycia. Wprowadza to ryzyko, że częściowo uszkodzone części mogą pozostać w zespole złącznym. Śruba (wkręt) o odpowiedniej klasie, skojarzona z nakrętką o odpowiedniej klasie własności mechanicznych zgodnie z powyższą tabelą może być dokręcana do obciążenia próbnego bez zerwania. Przekroczenie obciążenia próbnego przy właściwym (zalecanym) doborze klas własności mechanicznych śruby i nakrętki zapewnia przewidywaną awarię minimum 10% połączeń nadmiernie dokręconych – w formie uszkodzenia śruby, dla ostrzeżenia użytkownika, że takie postępowanie przy montażu nie jest odpowiednie

STAL NIERDZEWNA

Stal nierdzewna (zwana także INOX lub nierdzewka) – grupa stali o specjalnych właściwościach fizykochemicznych, odpornych na korozję ze strony np.: czynników atmosferycznych (korozja gazowa), rozcieńczonych kwasów, roztworów alkalicznych (korozja w cieczach).
Stal nierdzewną w Polsce oznacza się według 5 najważniejszych norm:

• Polska Norma PN
• Europejska Norma EN 10088
• Amerykańska Norma AISI
• Rosyjska Norma GOST
• Niemiecka Norma DIN.