Spis treści
Jak rozpoznać porządny materiał budowlany ze stali? Na pewno nie wystarczą do tego zwykłe oględziny. Istotna wiedza na ten temat jest ukryta w parametrach produktu oraz sposobie jego wytwarzania. O tym, czy spełnia wysokie wymagania jakościowe, świadczą przyznane certyfikaty materiałów budowlanych. Warto zatem dowiedzieć się, na czym one polegają, gdzie ich szukać i jak rozpoznać konkretne znaki.
Co obejmują certyfikaty materiałów budowlanych dla stali?
Ustawa o wyrobach budowlanych w artykule 2. pkt. 1. określa, co należy uznać za stosowny materiał. Mowa w nim o wszelkich rzeczach ruchomych, które są przeznaczone do obrotu handlowego. Muszą one zostać wytworzone z myślą o trwałym zastosowaniu w obiektach budowlanych. Co ważne, wyrobem budowlanym są „rzeczy ruchome” również po ich stałym montażu. Tak więc stalowy przedmiot wbudowany w dom nie przestaje spełniać warunków ustawy, co ma znaczenie np. podczas składania reklamacji.
Wprowadzenie do obrotu wymaga jeszcze objęcia produktu właściwą normą bądź oceną techniczną, a także przyznania deklaracji właściwości użytkowych (opcjonalnie). Certyfikaty materiałów budowlanych są w związku z tym jedynym pewnym sposobem na zdobycie wysokiej jakości elementów konstrukcyjnych. Wśród najważniejszych znajdują się znaki ETA oraz CE. To ich warto szukać w pierwszej kolejności na karcie produktu.
Jak wygląda znak CE?
Wymogi prawne Unii Europejskiej w zakresie materiałów budowlanych są bardzo precyzyjne i nie pozostawiają żadnego miejsca na niedociągnięcia czy błędy. Dlatego od 2015 roku wszystkie produkty z tej dziedziny wymagają specjalnego oznaczenia. Znak CE (Conformité Européenne) jest bardzo prosty do rozpoznania, ponieważ zawiera wyłącznie charakterystyczne litery w odpowiedniej odległości od siebie: C oraz E. Producent umieszczający znak na swoim produkcie gwarantuje, że materiał został poddany stosownym badaniom i analizom. To przekłada się bezpośrednio na bezkonkurencyjną na europejskim rynku jakość, która w domyśle ma wyeliminować nieprzetestowane, słabe i potencjalnie niebezpieczne elementy stalowe.
W oczywisty sposób zagroziło to wyrobom budowlanym z krajów trzecich. Chińskie przedsiębiorstwa stworzyły własną normę, której oznakowanie do złudzenia przypomina Conformité Européenne. W związku z tym łatwo o pomyłkę. Chiński znak CE oznacza China Export i również posiada charakterystyczne litery C oraz E. Różnicę można wychwycić po bliższym przyjrzeniu się: azjatyckie podróbki mają bliżej położone względem siebie znaki, a także dłuższą kreskę w literze E. Warto o tym pamiętać przed podjęciem decyzji o zakupie. Zagraniczny symbol nie gwarantuje właściwych parametrów technicznych czy bezpieczeństwa użytkowania, ponieważ nie został wytworzony zgodnie z europejskimi normami.
Co opisuje Europejska Ocena Techniczna ETA?
Europejska Organizacja ds. Ocen Technicznych zajmuje się koordynacją procedur dotyczących wydawania ETA, czyli potwierdzonej oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. Punktem odniesienia charakterystyki jest Europejski Dokument Oceny (EDO). Certyfikat wydaje się na wniosek producenta (lub jego przedstawiciela), który ma siedzibę na terenie UE. Europejska Ocena Techniczna ETA wymaga, aby wyrób budowlany był objęty EDO oraz nie obejmował żadnej zharmonizowanej specyfikacji technicznej.
ETA zawiera takie informacje, jak:
- typ wyrobu i dane producenta,
- opis oraz zastosowanie wyrobu,
- właściwości użytkowe,
- metodologię oceny,
- szczegóły techniczne.
Europejska Ocena Techniczna ETA jest w związku z powyższym bardzo przydatnym dokumentem do tworzenia deklaracji właściwości użytkowych, a także oznakowania CE m.in. dla stali zbrojeniowej czy sprężającej do betonu, zestawów zakotwień, ciągnień oraz wyrobów pomocniczych.
Jakie polskie aprobaty techniczne istnieją dla stali zbrojeniowej i konstrukcji stalowych?
Oczywiście europejskie normy nie są jedynymi, jakie funkcjonują na rynku. Oprócz tego metalowe elementy podlegają polskiemu prawu. Należy przy tym pamiętać, że rodzime ustawy są zawsze dostosowane do wytycznych UE. W praktyce więc nie ma żadnej różnicy pomiędzy nimi. Dla przykładu konstrukcje stalowe oraz aluminiowe wytworzone zgodnie z normą PN-EN mogą bez problemów zostać certyfikowane znakiem CE.
Niestety nie wszystkie produkty są opisane w ETA czy CE. Jeśli nie ma ustalonej europejskiej normy, to w grę wchodzą krajowe aprobaty techniczne. Są one specyfikacją techniczną wyrobów posiadających pozytywną ocenę przydatności w obiektach budowlanych, które wymagają zastosowania danego elementu.
Dobrym przykładem może być stal zbrojeniowa. Nie ustanowiono wobec niej ani Normy Zharmonizowanej, ani Europejskiej Aprobaty Technicznej. Wobec tego aprobaty techniczne stali zbrojeniowej podlegają Prawu Budowlanemu. Wymaga ono sporządzenia przez producenta Krajowej Deklaracji Właściwości Użytkowych (na podstawie PN-EN). Po tym następuje procedura certyfikacyjna.
Od stycznia 2017 roku rodzime aprobaty techniczne zostały zastąpione Krajowymi Ocenami Technicznymi (KOT). Certyfikaty wydane wcześniej mogą być stosowane aż do końca terminu ich ważności, czyli do 5 lat.
