Spis treści
Producenci z branży spożywczej muszą przestrzegać bardzo surowych wymagań, aby uniknąć zanieczyszczenia oferowanych produktów. Każdy element powinien być dopracowany w najdrobniejszych szczegółach, zapewniając pełną zgodność z przepisami związanymi z bezpieczeństwem żywności. Dotyczy to również stali wykorzystywanej w procesach produkcyjnych oraz transporcie jedzenia i wody. Na rynku dostępne są setki różnych odmian tego materiału – każdy ma swoją unikalną charakterystykę. Wyjaśniamy, które gatunki stali nierdzewnych można stosować z żywnością.
Do czego wykorzystuje się stal w branży spożywczej?
Jeśli weźmiemy pod lupę poszczególne gatunki stali nierdzewnej, zastosowanie tego materiału okaże się wyjątkowo szerokie. Wykorzystuje się go m.in. do produkcji instalacji przemysłowych, w których magazynowana lub transportowana jest żywność. Ze stali powstają także naczynia, tace, pojemniki, beczki, stoły, miski, wiadra, sztućce i wiele innych elementów, mających na co dzień styczność z produktami spożywczymi. Dlatego nierdzewny materiał musi spełniać ściśle określone wymagania. Przede wszystkim nie może wchodzić w reakcje z żywnością, powinien charakteryzować się wysoką odpornością na zmiany temperatury, korozję oraz uszkodzenia mechaniczne. Nie może być też nośnikiem zapachu. Ważne jest także, aby gatunki stali nierdzewnej wykorzystywane w branży spożywczej pozwalały łatwo utrzymać idealną czystość wyposażenia i stanowiska roboczego.
Które gatunki stali nierdzewnej najlepiej sprawdzają się w przemyśle związanym z żywnością?
Odpowiedź na to pytanie zależy od konkretnego zastosowania stali. Na przykład cukiernik, wytwarzający czekoladki będzie miał zupełnie inne wymagania, niż przetwórca specjalizujący się w produkcji nabiału. Materiały dopuszczone do użytku w branży spożywczej są wyszczególnione w europejskich i międzynarodowych materiałach. To m.in.: rozporządzenie (EC) 1935/2004, norma PN-EN 10312 i dokument ANSI/NSF Standard #61. Wskazują one, że do wykorzystania podczas produkcji, transportu oraz magazynowania żywności można stosować gatunki stali nierdzewnych ferrytyczne, austenityczne, a także ferrytyczno-austenityczne typu duplex.
Co to jest ferryt i dlaczego wykorzystuje się go w stali nierdzewnej?
Ferryt jest roztworem stałym węgla w żelazie α. Zawiera śladowe ilości (mniejsze niż 0,025%) węgla oraz innych dodatków stopowych. Dzięki temu wyróżnia go m.in. doskonała odporność korozyjna w podwyższonych temperaturach, a to niezwykle ważna cecha w przemyśle związanym z żywnością. Z tego powodu w branży spożywczej wyjątkowo popularna jest stal nierdzewna symbol 1.4510. Do często używanych gatunków ferrytycznych należą także materiały z oznaczeniem 1.4511 i 1.4521.
Stal nierdzewna symbol 1.4301 – co wyróżnia gatunki austenityczne?
Materiał austenityczny, podobnie jak ferryt, również charakteryzuje się doskonałą odpornością na korozję w środowisku naturalnym, ale jest mniej odporny na sól, która tak często jest obecna w procesach wytwarzania żywności. Dlatego austenityczne gatunki stali nierdzewnej zastosowanie mają najczęściej w przypadku produkcji naczyń, zlewów, sztućców, zmywarek i innych tego typu urządzeń. Materiał ten jest całkowicie bezpieczny dla ludzkiego zdrowia, nie zmienia smaku potraw oraz wyróżnia się dużą odpornością na uszkodzenia mechaniczne.
